Podziel się z nami swoją opinią!
Prawo
Komentarze0

Alimenty na dziecko – kto powinien je płacić i dlaczego?

2019.03.29

Alimenty na dziecko są to środki finansowe, które zobowiązany jest płacić jeden z rodziców na utrzymanie swojego dziecka. Komu przysługują alimenty i w jakiej sytuacji? Co należy zrobić, aby móc otrzymać takie świadczenie na swoje dzieci? Wbrew pozorom, sytuacja nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać.


Dla kogo alimenty?

Artykuł 133 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego mówi, że prawnym obowiązkiem obojga rodziców jest zapewnienie dziecku środków utrzymania do czasu, aż będzie w stanie utrzymywać się samodzielnie. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której majątek dziecka jest wystarczający, aby pokryć wszelkie zobowiązania wynikające z jego utrzymania i wychowywania.

Obowiązek utrzymywania dziecka przez rodziców nie istnieje jednak do czasu ukończenia pełnoletności przez dziecko! To znaczy – owszem, istnieje, o ile po ukończeniu 18 roku życia takie dziecko będzie utrzymywało się samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny jednak może nigdy nie wygasnąć, właśnie ze względu na tę przesłankę.

W sytuacji, gdy choroba, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa nie pozwala dziecku na samodzielne zarabianie na swoje utrzymanie, wówczas rodzice mają obowiązek utrzymywać dziecko do końca życia. Zazwyczaj jednak przez osiągnięcie samodzielności uznaje się okres, w którym dziecko kończy szkołę. Jest to czas, w którym udało mu się zdobyć wykształcenie, które przynajmniej w teorii powinno zapewnić możliwość samodzielnego utrzymywania się.

Czym jest zasada równej stopy życiowej?

W polskim prawodawstwie istnieje zasada równej stopy życiowej. Oznacza to, że rodzice zobowiązani są do zapewnienia dziecku takich samych warunków życia, jak sobie, czyli maksymalnie jak najlepszych. Zaspokojenie potrzeb dziecka może nastąpić nawet kosztem substancji ich majątku! Równa stopa życiowa nie musi jednak oznaczać podziału dochodów osiąganych przez rodziców.

Chodzi o zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb dziecka, przy uwzględnieniu wieku dziecka, jego stanu zdrowia, potrzeb, kierunku szkolenia zawodowego i innych okoliczności. Można to rozumieć w ten sposób, że od rodzica-miliardera nie musi udać się otrzymać horrendalnych alimentów, tylko dlatego, że rodzica stać na ich dawanie. Alimenty będą odpowiednio wysokie, ale muszą być usprawiedliwione rzeczywistymi potrzebami dziecka.

Wybierz prawnika w swoim mieście który pomoże ci w sprawach alimentacyjnych.

Co z alimentami gdy dziecko kontynuuje naukę?

W Polsce bardzo częstym przypadkiem jest płacenie alimentów na studiujące dziecko, zwykle do 26 roku życia. Tak naprawdę jednak miarodajną okolicznością, która uzasadnia, czy dziecko po osiągnięciu wykształcenia powinno dostawać alimenty, czy nie, jest jego możliwość utrzymania się samodzielnie.

Sąd musi wziąć pod uwagę, czy osobiste zdolności dziecka pozwalają na kontynuacje nauki lub pracę w zawodzie. Jeśli zaniechanie obowiązku alimentacyjnego doprowadziłoby dziecko do zmuszenia przerwania kształcenia się – wówczas stałoby to w sprzeczności z samą definicją obowiązku alimentacyjnego.

Mówiąc prosto – rodzic ma obowiązek płacić alimenty dopóty, dopóki dziecko wykazuje chęć kształcenia się. Obowiązek alimentacyjny ustaje jednak w sytuacji, gdy dziecko zaniedbuje studia z własnej winy (powtarza studia, zaniedbuje egzaminy itp.), lub posiada wykształcenie, ale nie podejmuje starań o otrzymanie pracy.

Może też ustać, jeśli pomimo studiowania dziecko pracuje i zarabia. Rodzic nie musi też płacić alimentów, jeśli dziecko pobiera rentę rodzinną, jeśli utrzymuje się z zarobków rodzeństwa, z którym się wychowuje, jeśli otrzymuje stypendium, lub posiada jakiekolwiek inne dochody, które pozwalają na zaspokojenie jego potrzeb życiowych.

Co nie przyczynia się do ustania obowiązku alimentacyjnego?

Są jednak świadczenia finansowe, które nie zwalniają rodzica z obowiązku alimentacyjnego. To na przykład świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub z pomocy społecznej, świadczenia wynikające z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej, a także świadczenia wychowawcze i rodzinne. 

Dodatkowo, następujące sytuacje również nie wyłączają rodzica z obowiązku alimentacyjnego: ślub dziecka, o ile nie jest w stanie ono mimo ślubu samodzielnie się utrzymywać, niezdolność do pracy i wynikająca z tego niemożność utrzymywania się, nawet gdy jest spowodowana alkoholizmem lub narkomanią, niemożność utrzymania się i niedostatek wynikający z trudności ze znalezienia pracy, pomimo posiadania odpowiedniego wykształcenia, a także ułomność cielesna, psychiczna lub nieuleczalna choroba.

Innymi słowy – jest cały szereg sytuacji życiowych dziecka, które powodują, że nie może ono utrzymywać się samodzielnie, i ma pozostawać na utrzymaniu rodziców, nawet gdy jest już pełnoletnie.

Uwaga – obowiązek alimentacyjny występuje względem dziecka, bez względu na to, czy jest to dziecko małżeńskie czy pozamałżeńskie i trwa od chwili urodzenia się dziecka, nie zaś od momentu uznania go lub ustalenia ojcostwa. Nie zależy on także od tego, gdzie znajduje się dziecko.

Zapytaj prawnika ile alimentów powinno otrzymać Twoje dziecko od rodzica.

Ile alimentów można otrzymać?

Kwota alimentów nie jest jednorodna i wynika z wielu różnych okoliczności. O alimenty na dziecko może wystąpić ten z rodziców, u którego dziecko przebywa wskutek rozejścia się rodziców. Jeśli do rozłąki rodzica z dzieckiem doszło na skutek rozwodu, wówczas sąd obligatoryjnie określa, w jakiej wysokości oboje rodzice zobowiązani są płacić na dziecko.

Kwota alimentów jest uwarunkowana przede wszystkim usprawiedliwionymi potrzebami dziecka oraz możliwościami rodzica, a także zakresem starań osobistych o utrzymanie i wychowanie dziecka rodzica posądzonego o alimenty. Usprawiedliwione potrzeby to takie, które faktycznie występują – na przykład dziecko chodzi do szkoły i potrzebuje wyprawki, zażywa stale jakieś leki i potrzebuje ich wykupienia, potrzebuje nowych ubrań, itp.

Do rodzica ubiegającego się o alimenty zwykle należy obowiązek udokumentowania tych potrzeb – zbierania paragonów. Możliwości finansowe rodziców to nie tylko ich zarobki, ale także należności oraz profity, które mogłaby ta osoba osiągać, gdyby dołożyła należytej staranności. Natomiast osobiste starania to kwestie niematerialne, które sprowadzają się do tego, jaki faktycznie wkład ma rodzic w wychowywanie dziecka - czy jego kontakty są stałe czy sporadyczne, pożądane czy wymuszone, czyli prościej mówiąc – czy rodzic interesuje się dzieckiem i naprawdę je wychowuje. Im mniej rodzic interesuje się dzieckiem, tym więcej z reguły będzie płacić, bo zakłada się, że drugi z rodziców dźwiga cały ciężar związany z wychowywaniem dziecka.

Jak alimenty wyglądają w praktyce?

Nie zawsze trzeba iść do sądu o ustalenie alimentów. Może wystarczyć umowa sporządzona między rodzicami w postaci aktu notarialnego. Gdy chce się złożyć pozew, należy złożyć stosowne dokumenty do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka, przy czym to powód ma prawo do wyboru miejsca. W przypadku żądania alimentów na dwoje lub więcej dzieci, dla każdego dziecka należy wyliczyć żądaną kwotę alimentów osobno, odpowiednio to uzasadniając. Do dokumentów alimentacyjnych należy dołączyć wszelkie możliwe dokumenty poświadczające prawa do żądań – rachunki, paragony itp.

Sąd przeprowadza rozprawę, na której przesłuchuje obie strony. Następnie wydaje wyrok, w którym dokładnie określa sumę zasądzonych alimentów. Wyrok ten ma skutek natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że natychmiast po wydaniu wyroku, należy uiścić żądaną kwotę alimentów. W przypadku uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, osoba uprawniona może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Artykuł 138 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego mówi też o tym, że powód może wystąpić o zmianę wysokości świadczenia alimentacyjnego na skutek zmiany stosunków. Zmiana stosunków oznacza tutaj zmniejszenie lub całkowite ustanie możliwości zarobkowych pozwanego. Może też oznaczać zwiększenie się potrzeb dziecka uprawnionego do otrzymywania alimentów.

Sprawy alimentacyjne są zwykle o tyle trudne, że pozwani często nie chcą płacić alimentów, gdyż uważają je za niesłuszne, z kolei uprawnieni do alimentów pragną, by alimenty były jak najwyższe, gdyż mają uzasadniony żal o to, że ich rodzic nie uczestniczy na co dzień w ich życiu.

Dołącz do dyskusji

Komentarze0
Wiadomość